Mayi woyembekezera kumene atangofika kwa dokotala atayezetsa mosangalala, amauzidwa kuti ayenera kuyamwitsa ngati akufuna kupatsa mwana wake chiyambi chabwino kwambiri m’moyo.
Ndipo n’zoona kuti kuyamwitsa ndi chinthu chabwino kwambiri. Amayi ambiri ndi makanda amakhala ndi zokumana nazo zosavuta, zosasamala zomwe zimatha kwa miyezi yambiri komanso zaka zambiri. Pamene kuyamwitsa kumagwira ntchito bwino, kungapereke kukumbukira kosangalatsa kwa amayi ndi ubwino wachibadwa, wathanzi kwa mwana wawo.
Koma, nthawi zina, kuyamwitsa sikumayenda bwino monga momwe amayembekezera. Ndipo ngati sichoncho, amayi nthawi zambiri amatha kudzimva kuti ali ndi mlandu pakugwiritsa ntchito mankhwala osakaniza, ngakhale kuti ndi chisankho chopangidwa moganizira kwambiri.
Mwina mukuvutika kuyamwitsa, kapena mukuda nkhawa kuti mwana wanu sakupeza mkaka wokwanira m’mawere. Kapena mwina mumadyetsa kale mkaka wosakaniza, ndipo simukudziwa ngati mwasankha bwino.
Kulikonse kumene muli tsopano, n’kovuta kumva kuti simungathe kudyetsa mwana wanu mmene mumafunira.
Zimakhalanso zovuta kuti musamamve kupsinjika pang’ono ndi chidziwitso choyamwitsa. Pali zambiri kunja uko, maphunziro asayansi ambiri, malangizo ochuluka. Kodi mungadziwe bwanji njira yabwino kwambiri yopezera mwana wanu chakudya?
Ubwino woyamwitsa
Kuyamwitsa kumapindulitsa kwa nthawi yayitali komanso kwakanthawi kochepa. Izi zingaphatikizepo:
- Kutsika kwa matenda, chifukwa mkaka wa m’mawere uli ndi ma antibodies omwe amatanthauza chimfine chochepa komanso nsikidzi zam’mimba
- Miyezo yotsika ya Sudden Infant Death Syndrome (SIDS)
- Miyezo yotsika ya ziwengo zaubwana monga mphumu ndi chikanga
- Kutsika kwa matenda a shuga ndi kunenepa kwambiri akakula
- IQ yapamwamba komanso zopambana zamaphunziro
Kodi izi zikutanthauza kuti muyenera kuda nkhawa ngati mukufuna kugwiritsa ntchito mkaka?
Ana ambiri amapatsidwa mkaka wowapanga mkaka nthawi zina. Pamenepo, 75% ya ana aku America apatsidwa mkaka wa m’mawere akafika miyezi isanu ndi umodzi.
The deta kumbuyo kuyamwitsa maphunziro
Ubwino woyamwitsa umagwirizana kwambiri ndi maubwino omwe ana ochokera m’mabanja olemera ali nawo: IQ yapamwamba komanso kuchepa kwa matenda. Ndipo popeza amayi olemera amatha kuyamwitsa … tingadziwe bwanji ubwino woyamwitsa kwenikweni ndi?
Kuyamwitsa ndi IQ
Phunziro ili la ana 5000 zaka zisanu mpaka 14 zofalitsidwa mu British Medical Journal anasonyeza IQ mozungulira mfundo zinayi makanda apamwamba oyamwitsa – ndipo maphunziro ena ambiri ofanana amasonyeza chimodzimodzi. Koma pamene ofufuza adathawanso kulamulira chuma, kusiyana kwake kunatsikira ku 1.6 IQ mfundo. Pamene ankalamulira kwa IQ ya amayi, kusiyana kwake kunatsika mpaka 0,5 mfundo. Ndipo akayerekeza abale awo omwe wina adayamwitsa ndipo winayo sanatero, kusiyana kwa mfundo za IQ kudatsika mpaka 0,02.
Maphunziro oyamwitsa ndi abale
Maphunziro a abale ndi alongo ndi ofunikira pakunyoza ubwino woyamwitsa. Izi zimayang’ana ana awiri (kapena kuposerapo) analeredwa m’banja limodzi, m’mikhalidwe yofanana, yomwe osachepera mmodzi amayamwitsa, ndipo wina alibe.
Mmodzi phunziro lomwe linayang’ana abale (yochitidwa ku Ohio State University) inayang’ana abale a 1700 azaka zinayi mpaka 14. Pamene amayerekezera m’mabanja onse, ana oyamwitsa anali ndi chiwerengero chochepa cha kunenepa kwambiri ndi mphumu, komanso nzeru zapamwamba komanso maphunziro apamwamba.
Koma kuyerekeza abale m’mabanja? Iwo anapezadi kusiyana kochepa kwambiri pakati pa magulu awiriwa.
Nanga bwanji kuyamwitsa ndi SIDS?
Mwina mudawerengapo kuti pali kulumikizana pakati pa kuyamwitsa ndi SIDS – ndipo m’pomveka, izi zitha kukhala zodetsa nkhawa kwa inu ngati mukuganiza zogwiritsa ntchito mkaka wa m’mawere.
Sayansi ikuwonekeratu kuti pali a kulumikizana pakati pa kuchepa kwa SIDS ndi kuyamwitsa, koma sizikudziwika bwino chifukwa. Ife tikudziwa zimenezo Kudyetsa kosakanikirana kwapezeka kuti kumateteza pafupifupi SIDS monga kuyamwitsa kokha.
Tikudziwanso kuti kutsatira malangizo ogona otetezeka ndiye chinthu chofunikira kwambiri. Onetsetsani kuti mwana wanu ali ndi machira otetezeka omwe alibe zoseweretsa komanso zofunda zotayirira, ndipo nthawi zonse funsani dokotala ngati muli ndi nkhawa zilizonse – madokotala ndi anamwino amakhala okondwa kutsimikizira amayi omwe ali ndi nkhawa.
Kuyamwitsa kungateteze ku matenda
Ana oyamwitsa sangadwale matenda a m’mimba ndi m’makutu.
Izi ndizofunikira makamaka kwa ana obadwa msanga, omwe angavutike kuthana ndi matendawa, ndipo ndi chimodzi mwa zifukwa zomwe zipatala zimakhala ndi mabanki a mkaka wa m’mawere kwa ana obadwa msanga.
Ana athanzi, athanzi nthawi zambiri amatha kulimbana ndi matenda ang’onoang’ono mosavuta, komabe amadyetsedwa.
Kuyamwitsa ndi thanzi la amayi ndi chisangalalo
Nanga amayi?
Akuti kuyamwitsa kumabweretsa kuwonda mwachangu pambuyo pobadwa, ndikuyamwitsa kumatha kuwotcha ma calories owonjezera 300 patsiku. Amayi ambiri oyamwitsa amapeza kuti amawonda mosavuta atabadwa, koma ena amavutika kuti achepetse thupi pamene akuyamwitsa. Momwe izi zingakuyendereni inu ndi munthu payekha, ndipo amayi oyamwitsa ndi kuyamwitsa amatha kuonda kwambiri. Kuyamwitsa kapena ayi, zakudya zopatsa thanzi ndizofunikira kwambiri pakuchepetsa thupi.
Tikudziwa kuti kuyamwitsa kungathandize kuchepetsa chiopsezo cha mayi kudwala khansa ya m’mawerekhansa ya ovarian ndi osteoporosis. Miyezi 12 yoyamwitsa imachepetsa chiopsezo cha khansa ya m’mawere ndi 4.3%.
Nanga bwanji kugwirizana? Amayi ambiri oyamwitsa amapeza kuti kuyamwitsa ndi chinthu chosangalatsa, chodekha chomwe chimawathandiza kukhala ndi ubale wolimba ndi mwana wawo.
Koma zimenezi sizikutanthauza kuti mkaka wa mkaka kapena amayi oyamwitsa samagwirizana ndi makanda awo.
Monga amayi, tonse timapeza njira zathuzathu zoyanjanirana ndi ana athu – pa nthawi yodyetsa, nthawi yosewera, komanso nthawi zina pamene tikuyang’ana mwachikondi nkhope zawo zokongola.
Timayanjana ndi ana athu mwachibadwa chifukwa chakuti iwo alipo. Ndi kudziwa kuti mumamukonda komanso kusamalira mwana wanu ndikofunikira.
Kuyamwitsa n’kwabwino kwambiri…koma mkaka wa m’mawere ndi njira ina yathanzi
Mazira adapangidwa chifukwa kuyamwitsa sikuyenda monga momwe amayembekezera.
Mkaka ukhoza kuchedwa kubwera, ana ena amavutika kuti adye chifukwa cha chilankhulo kapena vuto linalake, ndipo amayi ena amakhala ndi mkaka wochepa chifukwa cha matenda monga PCOS, hyperthyroidism kapena opaleshoni yam’mbuyo. Amayi ena amavutika kuyamwitsa pazifukwa zamalingaliro.
Ndipo ndi pazifukwa zonsezi kuti chilinganizo chinapangidwa, kuti mabanja athe kupanga chisankho chomwe chimawathandiza.
Asanapangidwe mkaka wa mkaka, makanda omwe amayi awo samatha kuyamwitsa amatha kudyetsedwa mkaka wa ng’ombe kapena mbuzi wosapatsidwa mankhwala, kapena chinachake chotchedwa ‘papa’ – mkate wophwanyidwa ndi madzi (mosakayika ndi mabakiteriya ambiri owopsa). Azimayi omwe angakwanitse angagwiritse ntchito namwino wonyowa, ndipo ena akanakhala ndi bwenzi lapamtima kapena wachibale kuti awathandize kudyetsa mwana wawo.
Koma mosasamala kanthu za kuyesayesa konseku, mwana mmodzi yekha mwa atatu amene sanayamwitse anafika tsiku lawo loyamba lobadwa Pre-formula koyambirira kwa zaka za m’ma 1800 ku UK. Kupangidwa kwa mkaka wa m’mawere mu 1865 kunatanthauza kuti makanda amene akanamwalira, anapulumuka.
Zifukwa zachipatala zogwiritsira ntchito formula
Nthawi zina, njira yopangira mankhwala imatha kukhala chida chothandiza kwa amayi ndi madokotala.
A maphunziro mu 2018 m’magazini yotchedwa Journal of Pediatrics inasonyeza kuti makanda amene anali kuonda kwambiri atabadwa amachita bwino ngati atapatsidwa mankhwala owonjezera ang’onoang’ono. Ana opatsidwa zowonjezera pambuyo poyamwitsa anali ochepa kuti abwerere ku chipatala chifukwa cha kuwonda.
Ifenso tikudziwa zimenezo jaundice ndi yofala kwambiri mwa makanda oyamwitsakaŵirikaŵiri pamene khanda silikulandira mkaka wokwanira chifukwa cha kuchepa kwa madzi kapena tayi ya lilime, ndipo mayiyo sanazindikire kuti zili choncho.
Ngakhale jaundice yofatsa si yoopsa, jaundice yoopsa imatha kuwononga ubongo, choncho iyenera kuthandizidwa mwamsanga. Madokotala nthawi zambiri amalimbikitsa kuwonjezera mkaka wa mkaka monga mankhwala a jaundice, zomwe zimathandiza kuti asagoneke kuchipatala.
Kodi kuyamwitsa makanda ndikoyenera?
M’mayiko otukuka kumene aliyense ali ndi madzi aukhondo, njira yopangira mkaka ndi yotetezeka. Koma, ngakhale ndi madzi oyera, iyenera kupangidwa mosamala, kutsatira malangizo omwe ali m’bokosi, pogwiritsa ntchito mabotolo osabala ndi zida. Kupanga mkaka molakwika kungakhale koopsa kwa timimba tating’ono.
Ichi ndi chimodzi mwa zifukwa zomwe mabungwe azaumoyo padziko lonse lapansi monga WHO amalangiza kuyamwitsa mpaka zaka ziwiri. Kwa iwo omwe ali m’mayiko omwe akutukuka kumene, popanda kupeza madzi aukhondo nthawi zonse, kudya mkaka wa mkaka kungakhale koopsa.
Fed ndi yabwino
Ngati kuyamwitsa kuli kofunika kwa inu, koma sikukuyenda monga momwe mumayembekezera, pali chinthu chimodzi chomwe muyenera kukumbukira: mwana wanu amafunikira mkaka.
Ngati mumatha kuwapatsa mkakawo poyamwitsa, ndipo inu ndi mwana wanu muli okondwa komanso ochita bwino, ndiye kuti ndizosangalatsa. Zokukomerani!
Ngati mukuvutika kuyamwitsa, ndipo mukufuna kusintha kapena kugwiritsa ntchito zowonjezera zowonjezera, ndiye kuti ndizosangalatsanso. Mukupatsa mwana wanu zakudya zomwe amafunikira kuti akule matupi awo ang’onoang’ono ndikulimbitsa ubongo wawo womwe ukukula.
Kuyamwitsa kungakhale kosangalatsa, ndipo kumapereka chakudya chokwanira mwachibadwa. Koma mkaka wa m’mawere umapangidwa kuti uzitengera mkaka wa m’mawere kwambiri momwe zingathere.
Ndipo ngati simukutsimikiza kupanga chisankho chopangira chakudya cham’madzi? Zimenezo n’zachibadwa. Amayi ambiri amaganiza ‘n’chifukwa chiyani aliyense angathe kuyamwitsa bere kupatulapo ine?’. Simuli nokha.
Koma kumbukirani: kudyetsa ndi gawo limodzi laling’ono la ubwana. Mukakhala ndi khanda, ndi lalikulu, koma ndi gawo limodzi laling’ono kwambiri la ulendo wautali komanso wodabwitsa.
Chofunika kwambiri ndi chakuti mwana amadyetsedwa m’njira yotanthauza kuti amapeza zakudya zonse zomwe amafunikira kuti akule kukhala mwana wathanzi, wosangalala, mwana ndi wamkulu; ndi kuti amayi amasangalala ndi zosankha zake ndipo amatha kukhala ndi moyo m’njira yomwe akufuna.
Kwa ana ndi amayi ena, izi zikutanthauza kuyamwitsa mwana yekha.
Kwa ena, kumatanthauza kudyetsa kosakaniza.
Ndipo kwa ena, zikutanthauza chilinganizo chokha.
Ngati mukuda nkhawa kuti mwana wanu sakupeza mkaka wokwanira, kapena mwana wanu ali ndi vuto ndi latch kapena tayi ya lilime, ndiye kuti kugwiritsa ntchito mkaka kungakuthandizeni kuonetsetsa kuti akupeza zabwino zonse zomwe akufunikira kuti akule.
Ngati mubwerera kuntchito ndipo simungakhalepo kuti mudyetse mwana wanu 24/7, ndiye kuti mufunika kupopa kapena kugwiritsa ntchito njira ina. Amayi ena amapeza kupopa kosavuta, koma sikumagwira ntchito bwino kwa tonsefe. Kukonzekera kungathandize kusintha kusintha kuti mubwerere kuntchito, kwa inu ndi mwana wanu (ndipo mwanjira iliyonse, mudzakhalabe ndi tulo tokongola tomwe tabwerera kunyumba).
Ndipo kugwiritsa ntchito formula kungakupangitseni kukhala kosavuta kuti mupume mukafuna. Ngakhale kuti simungafune kusiya mwana wanu, makamaka ngati ali wamng’ono kwambiri, ndi bwino kudziwa kuti mukasankha, mungathe (makamaka ngati ndinu mmodzi mwa omwe amapeza kupopera molimbika).
Kodi mungatsimikize bwanji kuti mukupeza njira yabwino kwambiri yothetsera mwana wanu?
Ngati mukufuna kuyesa kuyamwitsa mkaka, kapena mukugwiritsa ntchito kale mkaka koma mukudandaula kuti njira yomwe mukugwiritsa ntchito si yabwino kwa mwana wanu, m’pofunika kuganizira za momwe mungasankhire.
Ngakhale mkaka wa m’mawere umakhala wokhazikika komanso umakhala wopatsa thanzi, si mkaka wonse womwe ndi wofanana, ndipo ena amakwanira ana ena kuposa ena.
Mapangidwe a organic amakumana ndi zakudya zopatsa thanzi kuposa mitundu yambiri, ndipo ndi:
- GMO kwaulere
- Zopanda mankhwala
- Amapangidwa pogwiritsa ntchito njira zachilengedwe, zaulimi waumunthu
- Zopanda zosungira zosafunikira ndi zowonjezera.
Palinso mitundu ina ya mkaka wa mbuzi womwe sungakhale wovomerezeka koma umapangidwa pogwiritsa ntchito miyeso ndi njira zofanana, monga mkaka wa mbuzi.
Pa My Organic formula, timangogulitsa mankhwala osankhidwa mosamala ku Europe omwe amakwaniritsa miyezo yapamwamba iyi. Koma ngakhale chilichonse chomwe chili m’sitolo yathu chili ndi zakudya zopatsa thanzi komanso pafupi ndi mkaka wa m’mawere momwe tingathere, tikudziwa kuti palibe zowerengera zazing’ono!
Sikuti mwana aliyense angakonde mkaka uliwonse. Ichi ndichifukwa chake, ngati fomula yomwe mwasankhayo ikapanda kugwira ntchito, tikukupatsani ngongole kuti muyese ina, kusinthira ku European organic organic free.
Yambani kusakatula sitolo
