Kodi ndi bwino kulandira katemera pa nthawi ya mimba?

Mwina munamvapo zinthu zotsutsana za chitetezo cha katemera pa nthawi ya mimba, ndipo mwina chifukwa chakuti yankho lake silinatchulidwe momveka bwino: Makatemera ena ndi otetezeka kwambiri kuti alandire panthawi yomwe ali ndi pakati (ndipo kwenikweni, amalimbikitsidwa kuti ateteze inu ndi mwana wanu), pamene katemera wina ayenera kupulumutsidwa mpaka mutapereka mwana wanu wamng’ono.

Kuti mudziwe zambiri za katemera omwe muyenera kulandira panthawi yomwe muli ndi pakati, werengani.

Kodi katemera ndi wotetezeka pa nthawi ya mimba?

Zimatengera mtundu wa katemera womwe mukuuganizira. Ndikofunikira kuti amayi apakati alandire katemera wina kuti akhale otetezeka komanso athanzi panthawi yomwe ali ndi pakati. Makatemera ena omwe amaperekedwa ali ndi pakati angatetezenso mwana wanu.

Bwanji? Mukakhala ndi pakati ndi kulandira katemera wina, thupi lanu limapanga ma antibodies olimbana ndi matenda omwe amawaletsa, ndipo ma antibodies amenewa amadutsa mu placenta, kuteteza mwana wanu wakhanda asanakule kuti adzitemera yekha.

Katemerayu atha kukulepheretsani kupatsira mwana wanu matenda oopsa.

“Katemera ndi imodzi mwa mphatso zamtengo wapatali zamankhwala amakono,” akutero Layan Alrahmani, MD, katswiri wamankhwala ovomerezeka ndi amayi oyembekezera, komanso membala wa BabyCenter Medical Advisory Board. “Sitikuwona matenda omwe tinkawona m’mbuyomu, monga rubella ndi poliyo, chifukwa katemera amagwira ntchito.”

Ngakhale pali katemera omwe ndi ofunikira kupeza, palinso ena omwe madokotala samalimbikitsa panthawi yomwe ali ndi pakati.

Omwe sanavomerezedwe sanaphunzirepo ali ndi pakati kapena kugwiritsa ntchito ma virus amoyo, ofowoka (ofooka) m’malo mwa ma virus omwe sanatsegulidwe. (Ma virus osagwira ntchito amapangidwa poyambitsa kapena kupha tizilombo toyambitsa matenda katemera akapangidwa.)

Ngakhale simungatenge matendawa kuchokera ku katemera wopangidwa kuchokera ku kachilombo koyambitsa matenda, mutha – mongoyerekeza – kumupeza kuchokera ku katemera wopangidwa kuchokera ku kachilombo koyambitsa matenda. Katemera wamtunduwu amaonedwa kuti ndi wotetezeka kwa anthu ambiri, koma ndi osavomerezeka kwa iwo omwe ali ndi chitetezo chokwanira.

Palinso katemera amene angagwiritsidwe ntchito ngati akufunikira – chifukwa ubwino wa katemera pa nthawi ya mimba umaposa kuopsa kwake. Izi zikhoza kukhala chifukwa chakuti mukupita kumalo omwe amakuikani pachiopsezo chotenga matendawa, kapena chifukwa chakuti muli kale pachiopsezo chotenga matenda.

Mukufuna zambiri za thanzi ndi thanzi mukakhala ndi pakati komanso ndi katemera wanji womwe mungalangizidwe kuti mutenge? Pezani zolemba ndi upangiri wothandizidwa ndi akatswiri, komanso malangizo ochokera kwa makolo ena, mu pulogalamu ya BabyCenterItsegula zenera latsopano.

Ndi katemera uti omwe amalangizidwa pa nthawi ya mimba?

Pakali pano pali katemera wowerengeka amene amavomerezedwa kwa amayi apakati. Sikuti kuwombera kumeneku kumakhala kotetezeka kuti mupeze pa nthawi ya mimba, koma kumapereka chitetezo chofunikira kwa inu ndi mwana wanu.

Katemera wa chimfine (chimfine).

Chifukwa cha kusintha komwe kumachitika m’thupi lanu panthawi yomwe muli ndi pakati, amayi oyembekezera ndi omwe abereka ali pachiopsezo chachikulu cha matenda a chimfine kusiyana ndi amayi omwe sali oyembekezera.

Kuonetsetsa kuti mwalandira katemera wa chimfine chaka chilichonse kungakuthandizeni kupewa matenda aakulu: Kafukufuku wazaka zisanu ndi chimodziItsegula zenera latsopano a amayi apakati anaganiza kuti katemera wa chimfine amachepetsa chiopsezo cha mayi wapakati chogonekedwa m’chipatala kuchokera ku chimfine ndi pafupifupi 40%.

Mukhozanso kupatsira mwana wanu chitetezo ku katemera wa chimfine. Ndemanga imodziItsegula zenera latsopano lofalitsidwa mu Katemera wa Anthu & Immunotherapeutics adapeza kuti amayi omwe adalandira katemera wa chimfine ali ndi pakati adachepetsa chiopsezo cha ana awo kuti agwe ndi chimfine ndi 48%, ndipo adachepetsa mwayi wogonekedwa m’chipatala ndi chimfine ndi 72%.

“Ndidawombera chimfine m’miyezi ingapo yanga yoyamba,” akutero BabyCenter Community user jetergirl620. “Ndine wokondwa kukhala ndi chitetezo chowonjezera pang’ono!”

Mutha kupeza katemera wa chimfine nthawi iliyonse mukakhala ndi pakati, koma kuti mutetezedwe bwino, konzekerani imodzi kumapeto kwa Okutobala (isanafike kapena panthawi yomwe muli ndi pakati).

Azimayi oyembekezera ayenera kulandira katemera wa chimfine (IIV) woletsedwa. Chimfine cha m’mphuno chimapangidwa kuchokera ku kachilombo koyambitsa matenda (LAIV) ndipo sayenera kumwedwa panthawi yomwe ali ndi pakati.

Katemera wa Tdap (tetanus-diphtheria-acellular pertussis).

Katemera wa Tdap panthaŵi yapakati amakutetezani inu ndi mwana wanu ku kafumbata, diphtheria, ndi pertussis (chifuwa), matenda amene angakhale oopsa kwambiri kwa makanda.

Mlingo umodzi umaperekedwa pa nthawi yapakati (pamene muli ndi pakati pa masabata 27 mpaka 36) kuti muteteze chifuwa cha chifuwa. Katemera amalimbikitsidwa panthawi yomwe ali ndi pakati ngakhale mutakhalapo kale.

Chifuwa cha chifuwa chikadali chofala ku United States, malinga ndi American Academy of PediatricsItsegula zenera latsopano – ndipo ana osakwana chaka chimodzi amakhala pachiwopsezo chachikulu chotenga zovuta zake, kuphatikiza chibayo ndi khunyu.

Kupeza katemera wa chifuwa chachikulu pa nthawi yomwe ali ndi pakati kudzateteza mwana wanu m’miyezi iwiri yoyamba, mpaka atalandira katemera wawo woyamba wa Tdap.

“Ndinangokhala ndi ululu mkono kwa tsiku limodzi [after getting the Tdap shot],” akutero wogwiritsa ntchito wa BabyCenter Community Aish07. “Ineyo pandekha, ndingakonde zimenezo kusiyana ndi kuti mwana wanga adwale chifuwa cha chifuwa kapena matenda ena.”

Katemera ndi imodzi mwa mphatso zamtengo wapatali zamankhwala amakono. Sitikuwona matenda omwe tinkawona m’mbuyomu, monga rubella ndi poliyo, chifukwa katemera amagwira ntchito.

– Dr. Layan Alrahmani, katswiri wamankhwala ovomerezeka ndi amayi oyembekezera

Katemera wa RSV (respiratory syncytial virus)

Katemera wa RSV, wotchedwa Abrysvo, amathandiza kuteteza ana obadwa kumene ku kachilombo koyambitsa matenda a kupuma kamene kamakhala koopsa kwambiri kwa ana.

Paul Offit, MD, mkulu wa Vaccine Education Center pa Chipatala cha Ana ku Philadelphia anati: “RSV mwina ndi chifukwa chofala kwambiri choti mwana agoneke m’chipatala.Itsegula zenera latsopanoMaurice R. Hilleman pulofesa wa katemera, ndi pulofesa wa ana pa Perelman School of Medicine pa yunivesite ya Pennsylvania.Itsegula zenera latsopano. “Tsopano, potsiriza, tili ndi njira yopewera matenda oopsawa.”

American College of Obstetricians ndi GynecologistsItsegula zenera latsopano (ACOG) imalimbikitsa kuti amayi apakati alandire katemera pakati pa masabata 32 ndi 36 a mimba pa nyengo ya RSV (yomwe, m’madera ambiri, kuyambira September mpaka January).

Ngati simuli oyenerera kulandira kuwombera panthawi yomwe ali ndi pakati, mwana wanu atha kulandira chithandizo cha antibody Beyfortus (nirsevimab) mkati kapena kumayambiriro kwa nyengo yawo yoyamba ya RSV, kuyambira Okutobala mpaka Marichi.

RSV ndi kachilombo koyambitsa matenda, ndipo kaŵirikaŵiri kamafala kwambiri kwa ana. Makanda ali pachiwopsezo chachikulu cha zovuta za RSV, monga chibayo ndi bronchiolitis.

“Ndamvetsa, [I have] kris10michele membala wa BabyCenter Community anati: “RSV ndi yoopsa kwambiri kwa makanda. Palibe zotsatira zoonekeratu panokha. Palibe ngakhale mkono wopweteka kwa ine!”

Katemera wa COVID-19

Amayi oyembekezera omwe ali ndi COVID-19 amakhala ndi mwayi woti agoneke kuchipatala komanso ku ICU kuwirikiza katatu kuposa amayi azaka zofananira omwe alibe pathupi. Ambiri azachipatala amalimbikitsa kuti amayi oyembekezera alandire katemera wa COVID.

Kupeza katemera wa COVID-19 wosinthidwa pa nthawi yapakati kumakutetezani ku COVID-19, ndipo – chifukwa mudzapatsiranso ma antibodies kwa mwana wanu kudzera mu placenta – kumatetezanso mwana wanu wakhanda.

Magulu otsogola azachipatala – kuphatikiza ACOGItsegula zenera latsopano ndi Society for Maternal-Fetal MedicineItsegula zenera latsopano (SMFM) – ikulimbikitsabe amayi apakati kuti aziwombera zatsopano za COVID chaka chilichonse. Amanenanso kuti amayi omwe akuyamwitsa ndikuyesera kukhala ndi pakati amakhala akudziwa za katemera wawo wapachaka wa COVID.

NdemangaItsegula zenera latsopano mwa maphunziro 71 okhudza amayi oyembekezera opitilira 17 miliyoni omwe adasindikizidwa mu nyuzipepala yachipatala ya Vaccine adatsimikiza kuti palibe nkhawa zachitetezo kwa amayi apakati omwe amalandira katemera wa COVID.

Palibe umboni wosonyeza kuti katemera wa COVID-19 amakhudza chonde, mimba, kapena makanda osabadwa, komanso alibe mphamvu papakatikati kapena mtsogolo, malinga ndi kuchuluka kwa kafukufuku yemwe wachitika pankhaniyi.

Ndi katemera uti amene savomerezeka pa nthawi yapakati?

Katemera wa MMR (chikuku, mumps, ndi rubella).

Katemera wa MMR savomerezedwa panthawi yomwe ali ndi pakati, ndipo amayi ayenera kupewa kutenga pakati kwa masiku 28 atalandira katemera wa MMR.

Ndi chifukwa chakuti amapangidwa kuchokera ku kachilombo koyambitsa matenda. Izi zikutanthauza kuti, mwachidziwitso, katemera wa MMR angayambitse matenda a rubella (chikuku cha ku Germany) mwa mayi wapakati. Ngakhale kuti kafukufuku mpaka pano akuwonetsa chiopsezo chenicheni cha izi kukhala kulibe, kutenga matendawa panthawi yomwe ali ndi pakati kumagwirizanitsidwa ndi kupititsa padera, kubadwa kwa mwana wosabadwa, kubala mwana wakufa, ndi zilema zosiyanasiyana za kubadwa, kotero sikuli koyenera kuopsa.

Palinso nkhawa ina yokhudzana ndi kulumikizana komwe kulipo pakati pa chikuku ndi mumpu mbali za katemera ndi kupita padera kapena zilema zobadwa. Koma kachiwiri, chiopsezo chotenga matenda aliwonse mwa atatuwa kuchokera ku katemera ndi ongoyerekeza. Amayi ambiri alandira katemera wa MMR panthawi yomwe ali ndi pakati ndikubereka ana athanzi. Ngati munawombera MMR m’masabata oyambirira a mimba yanu musanadziwe kuti mukuyembekezera, palibe chifukwa chodera nkhawa.

Katemera wa nkhuku (varicella).

Katemera wa nkhuku amapangidwanso kuchokera ku kachilombo koyambitsa matenda, kotero tikulimbikitsidwa kuti amayi apakati asamulandire.

Komabe, kutenga nkhuku pa nthawi ya mimba kungakhale koopsa kwa mwana wanu. Ngati simunadwalepo matenda kapena katemera, konzekerani kulandira mlingo woyamba mutangobereka kumene.

Katemera wa HPV (human papillomavirus).

Katemera wa HPV samapangidwa kuchokera ku kachilombo komwe kamakhalapo. Chifukwa chomwe kuwomberako sikuvomerezeka pa nthawi ya mimba ndikuti sikunaphunzirepo mwa amayi apakati. Ngati munalandira katemera musanadziwe kuti muli ndi pakati, si chifukwa chodera nkhawa.

Koma ngati mutapeza kuti muli ndi pakati mutayambitsa mndandanda wa HPV, mndandanda wonsewo uyenera kuchedwa mpaka mimba itatha.

Katemera yemwe angakhale kapena sangavomerezedwe panthawi yomwe ali ndi pakati

Katemera ena amalimbikitsidwa pa nthawi yapakati ngati ubwino wa katemera umaposa chiopsezo cha katemera.

Nthawi zina kuopsa kwa katemera kumakhala kochepa (palibe zambiri zachitetezo, koma katemera amapangidwa kuchokera ku kachilombo koyambitsa matenda, mwachitsanzo) poyerekeza ndi ubwino wa chitetezo kwa amayi omwe ali pachiopsezo chotenga matendawa. Kuthekera kwa kukhudzidwa ndi chinthu chofunikiranso.

Katemera otsatirawa akhoza kapena sangavomerezedwe panthawi yomwe ali ndi pakati, choncho funsani dokotala kapena mzamba ngati simukudziwa:

Nthawi zonse lankhulani ndi dokotala wanu za katemera

Wothandizira zaumoyo wanu angakambirane nanu za katemera paulendo wanu woyembekezera komanso/kapena ulendo wanu woyamba woyembekezera.

Ngati muli ndi mafunso kapena nkhawa zokhudzana ndi katemera omwe ali oyenera kwa inu panthawi yomwe muli ndi pakati, lankhulani ndi wothandizira wanu. Ngakhale pali malangizo okhudza zomwe zili zotetezeka kapena zosayenera, palinso malingaliro ambiri amunthu payekha.

Lankhulaninso ndi dokotala wanu za katemera wa postpartum ngati mukusowa katemera yemwe simungakhale nawo mukakhala ndi pakati. Mudzatha kupanga dongosolo lomveka bwino kwa inu ndi mkhalidwe wanu kuti mudziteteze nokha ndi mwana wanu panthawi yomwe muli ndi pakati.